Rietkreek

In het Natuurpark Blokweer ligt de Rietkreek. De Rietkreek is de realisatie van een groot uniek waterproject waarvoor MAK Blokweer in 2002 subsidie van de provincie Noord-Holland, stichting DOEN en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft gekregen.

 

Vanaf de jaren negentig van de vorige eeuw hebben delen van Noord-Holland, inclusief Hoorn, veel wateroverlast. Het water in de stad Hoorn en in Blokker en Zwaag is zeer voedselrijk. Dit komt doordat het regenwater dat op straat, op de huizen en in de tuinen en plantsoenen valt uiteindelijk in de sloten terecht komt. Ook de bladeren van de bomen en struiken die langs het water staan vallen hierin. Vroeger bestond dit gebied uit zeer veel sloten. In die sloten leefden veel waterplanten en waterdieren die samen zorgden voor helder en gezond water. Door de woningbouw zijn veel van die sloten gedempt en de overgebleven sloten bevatten veel minder waterplanten en –dieren. Daarom is het water minder helder en schoon dan voorheen. Om de problemen van wateroverlast en de kwaliteit van het water te lijf te gaan is de Rietkreek ontstaan, net achter de Molshoop. Het ontwerp hiervoor is samen met de bewoners van de naastgelegen woonwijk gemaakt.

Het middelste perceel is het best te vergelijken met de menselijke maag en darmen. Dit klinkt gek, maar deze vormgeving, een ronde, iets ovaalvormige natuurlijke opvangbak (maag) met aansluitend een kronkelende, slingerende waterstroom (darmen) zorgt voor de beste zuivering van het water. Kijk maar naar ons eigen lichaam, de maag en darmen verteren het eten, halen alle voedingsstoffen die wij nodig hebben eruit, en verwijderen de afvalstoffen. De vele bacteriën die in ons lichaam wonen, doen dit werk. Ook in waterplanten zoals riet, gele lis en egelskop leven veel bacteriën. Zij zorgen voor de reiniging van het water. Daarom zijn er ook verschillende soorten waterplanten aangeplant, om zo een natuurlijke waterzuivering te maken, een zogenoemde helofytenfilter. De oevers van de aangrenzende percelen zijn zo vergraven en ingericht dat zij het regenwater kunnen opvangen dat in de buurt rondom MAK Blokweer valt.

Kijkend vanuit het raam van de Molshoop is een landschap te zien dat lijkt op heel vroege tijden toen hier de zee nog vrij spel had en dit gebied een waddengebied was. Op de hoogte van de Koewijzend liep een oude waterstroom, een zeekreek, die begon op de hoogte van Bergen en doorliep tot Enkhuizen. De nu gegraven waterstroom lijkt op deze slingerende kreek. Daarom heet dit waterproject de naam de Rietkreek gekregen, verwijzend naar de oude kreek en de zuiverende werking van het riet.

In de Rietkreek staat een klein gemaal met een ronde tonvijzel. Dit gemaal is bedoeld om het water uit de sloot op te pompen naar het helofytenfilter. Normaal gesproken gebeurt dit met elektriciteit of zonnecellen. Dit gemaal kan door iedereen in gang gezet worden met onze handen en voeten. Naast het gemaal staat een speelwerktuig bestaande uit twee ‘wielen’. Die wielen zijn in de grond verbonden met het gemaal. Na een paar slagen zie je de vijzel van het gemaal gaan draaien en nog even later komt het water in beweging. Op deze manier wordt het vervuilde slootwater een meter omhoog gebracht en stroomt het uit in het helofytenfilter van de Rietkreek, waar het gefilterd zal worden. In het gemaal zit een diervriendelijke tonvijzel. Deze tonvijzel is zo gemaakt dat alle kleine vissen en waterdiertjes die voor de opening van de vijzel zwemmen en per ongeluk mee omhoog worden gedraaid, zonder beschadiging boven in de Rietkreek aankomen.